Οι Βουλευτικές Εκλογές στις 19 Απριλίου 2009

Η αλλαγή ηγεσίας, με τον Μεχμέτ Αλί Ταλάτ να διαδέχεται τον Ραούφ Ντενκτάς το 2005, έλαβε χώρα σε μια εποχή που οι ενδείξεις για επανένωση της Κύπρου δεν ήταν πολύ ενθαρρυντικές. Η Κυπριακή Δημοκρατία προσχώρησε στην Ευρωπαϊκή Ένωση τον Μάιο του 2004 χωρίς λύση στο Κυπριακό και οι Τουρκοκύπριοι ένιωθαν αποκομμένοι από την ευρωπαϊκή οικογένεια, ενώ οι προοπτικές για λύση φαίνονταν ελάχιστες. Δύο παράγοντες επηρέασαν αρνητικά την επιτυχία του Ρεπουμπλικανικού Τουρκικού Κόμματος Ενωμένων Δυνάμεων – CTPBG, τον Φεβρουάριο του 2005: η αποτυχία του να εξασφαλίσει πλειοψηφία και οι απώλειες που υπέστη το Κίνημα Ειρήνης και Δημοκρατίας – BDH του Μουσταφά Ακιντζί, ενός πιθανού εταίρου στην κυβέρνηση. Η πτώση του BDH από έξι έδρες το 2003 σε μία έδρα το 2005 δεν άφησε εναλλακτική επιλογή στο CTP από το να συνεργαστεί με ένα συντηρητικό κόμμα, το Κόμμα Εθνικής Ενότητας – UBP του Ντερβίς Έρογλου ή το Δημοκρατικό Κόμμα – DP του Σερντάρ Ντενκτάς. Ο Μεχμέτ Αλί Ταλάτ συνέχισε τον συνασπισμό του με το DP για λιγότερο από δύο μήνες. Η εκλογή του στη θέση του Προέδρου, ως διαδόχου του Ραούφ Ντενκτάς, ο οποίος δεν διεκδίκησε επανεκλογή, οδήγησε σε αλλαγές στην ηγεσία του κόμματος. Ο νέος ηγέτης, Φερντί Σαμπίτ Σογιέρ και το CTP συνέχισαν την κυβέρνηση συνασπισμού με το DP για ενάμιση χρόνο ακόμη.

Αυτό που ακολούθησε ήταν πολύ γνωστό σενάριο στην τουρκοκυπριακή πολιτική. Βουλευτές του UBP και του DP εγκατέλειψαν τα κόμματά τους και σχημάτισαν το Κόμμα Ελευθερίας και Μεταρρύθμισης – Özgürlük ve Reform Partisi, ÖRP, το οποίο συνεργάστηκε με το CTP και σχημάτισε νέο υπουργικό συμβούλιο. Παρέμειναν στην εξουσία μέχρι τον Μάιο του 2009, μετά από πρόωρες εκλογές τον Απρίλιο του 2009, σχεδόν ένα χρόνο πριν από τη λήξη της θητείας του κοινοβουλίου. Η απόφαση του CTP τον Ιανουάριο του 2009 να προκηρύξει πρόωρες εκλογές ήταν έκπληξη υπό το φως των δημοσκοπήσεων που έδειχναν ότι έχανε έδαφος. Η οικονομική κατάσταση ήταν κακή, οι άνθρωποι παραπονιόντουσαν για την πτώση του βιοτικού τους επιπέδου και την κακοδιαχείριση των δημοσίων υποθέσεων από το CTP, το οποίο επικρίθηκε έντονα και από το δικό του εκλογικό σώμα. Οι συνομιλίες για το Κυπριακό μεταξύ δύο αριστερών ηγετών, του Προέδρου Δημήτρη Χριστόφια και του Τουρκοκύπριου ηγέτη Μεχμέτ Αλί Ταλάτ, είχαν σημειώσει κάποια πρόοδο, χωρίς ωστόσο να ανταποκριθούν στις προσδοκίες που είχαν δημιουργήσει οι ελπίδες και η υποστήριξη από τη διεθνή κοινότητα.

Στο μεταξύ, ο Μεχμέτ Αλί Ταλάτ έδειξε σημάδια αποστασιοποίησης από το κόμμα, κάτι που οι παρατηρητές συνέδεσαν με την πρόθεσή του να επιδιώξει επανεκλογή τον Απρίλιο του 2010.

Επτά διεκδικητές συμμετείχαν στις εκλογές στις 19 Απριλίου 2009, ως εξής:

Το Ρεπουμπλικανικό Τουρκικό Κόμμα Νέων Δυνάμεων (Cumhuriyetçi Türk Partisi Birleşik Güçler) – CTPBG, με τον Φερντί Σαμπίτ Σογιέρ.

Το Κόμμα Εθνικής Ενότητας (Ulusal Birlik Partisi) – UBP, με τον Ντερβίς Έρογλου. Μετά την απώλεια της ηγεσίας του κόμματος, τον Φεβρουάριο του 2006, πολλοί θεωρούσαν ότι η πολιτική καριέρα του  Έρογλου είχε τερματιστεί. Ωστόσο, κέρδισε ξανά την ηγεσία του UBP, τον Δεκέμβριο του 2009.

Το Δημοκρατικό Κόμμα (Demokrat Partisi) – DP με τον Σερντάρ Ντενκτάς. Το Κόμμα Ελευθερίας και Μεταρρύθμισης – Özgürlük ve Reform Partisi – ÖRP με τον Turgay Avcı.

Το Κόμμα Κοινοτικής Δημοκρατίας (Toplumcu Demokrasi Partisi) – TDP, που δημιουργήθηκε από τη συγχώνευση του Κινήματος Ειρήνης και Δημοκρατίας – BDH και του Κόμματος Κοινοτικής Απελευθέρωσης – TKP, με επικεφαλής τον Mehmet Çakıcı.

Το Κόμμα Ενωμένης Κύπρου (Birleşik Kıbrıs Partisi) – BKP, με τον İzzet İzcan. Το Κόμμα είχε συμμετάσχει στις εκλογές του 2005 με το Κόμμα Κοινοτικής Απελευθέρωσης – TKP, αλλά δεν κατάφερε να εισέλθει στο κοινοβούλιο.

Το Κόμμα Πολιτικής για τον Λαό (Halk İçin Siyaset Partisi) – HIS, με επικεφαλής τον Ahmet Yönlüer.

Παρατηρούμε το συνηθισμένο μοτίβο στους αριθμούς, την εντυπωσιακή αύξηση των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων. Σε τέσσερα χρόνια, ο αριθμός τους αυξήθηκε από 147249 σε 161742, αύξηση περίπου 10%. Το ποσοστό προσέλευσης στις κάλπες ήταν 81%, όπως και το 2005. Το Κόμμα Εθνικής Ενότητας – UBP κέρδισε τις εκλογές με 43,97%, ενώ το Ρεπουμπλικανικό Τουρκικό Κόμμα υπέστη σκληρή ήττα, καθώς έχασε το ένα τρίτο του ποσοστού ψήφων του 2005, μειώνοντας το από 44,51% σε 29,34%.

Οι μεγαλύτερες απώλειες του CTP, κατά 20 ποσοστιαίες μονάδες, σημειώθηκαν στην πόλη της Λευκωσίας και στην ομάδα των παραδοσιακά τουρκοκυπριακών κοινοτήτων. Αυτές ήταν οι κοινότητες, οι οποίες, σύμφωνα με τις εκλογές του 2003 και το δημοψήφισμα για το Σχέδιο Ανάν του 2004, είχαν μετατοπίσει μαζικά την υποστήριξη από την αδιάλλακτη στάση του Ραούφ Ντενκτάς σε πολιτικές δυνάμεις που επιδιώκαν λύση και ένα ενωμένο νησί να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το UBP, ο νικητής, αύξησε την επιρροή του σε όλες τις ομάδες κοινοτήτων, εκτός από εκείνες που κατοικούνται αποκλειστικά από εποίκους από την Τουρκία. Στην πραγματικότητα, η παρουσία του ÖRP φαίνεται να είχε αρνητικό αντίκτυπο στη συνολική απόδοση του UBP. Το ÖRP εξασφάλισε κατά μέσο όρο 22,66% στις κοινότητες των εποίκων και μεταξύ 8-10% στις κοινότητες με σημαντική παρουσία εποίκων, έναντι συνολικού 6,20%. Το συνολικό ποσοστό του Δημοκρατικού Κόμματος ήταν 10,64%, σχεδόν τρεις μονάδες χαμηλότερο από την ψήφο του το 2005, ενώ η συμμαχία του TKP και του BDH αύξησε την ψήφο του BDH του 2005 από 5,84% σε 6,20%, κερδίζοντας μία έδρα παραπάνω.

Το UBP επέστρεψε στην εξουσία με πλειοψηφία 26 εδρών σε μια Βουλή των 50 εδρών και ο Ντερβίς Έρογλου σχημάτισε αυτόνομα κυβέρνηση.